İmalat PMI kasımda 52’ye yükseldi

İSO Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Kasım 2021 dönemi sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, ekimde 51,2 olarak ölçülen manşet PMI kasımda 52, değerini aldı ve imalatçıların faaliyet koşullarının son altı aydır iyileştiğine işaret etti. Buna göre, ekimdeki yavaşlamanın ardından kasımda üretim hafif bir artış kaydetti. Faaliyet koşullarındaki iyileşmede üretimin yeniden büyümeye geçmesi etkili oldu. İstihdamdaki artışın devam etmesi de üretimi destekledi. Sektör son bir buçuk yıl boyunca kesintisiz bir şekilde yeni istihdam oluşturdu.
Öte yandan İSO verilerinden elde edilen bilgilere göre, yeni alınan ihracat siparişlerinde devam eden büyümeye rağmen toplam yeni siparişlerde zayıflık belirtileri arttı. Art arda ikinci ay yavaşlama kaydeden toplam yeni siparişlerde düşüş bildiren anket katılımcıları bu durumu fiyat artışlarına, elektronik parça eksikliklerine ve otomotiv sektöründe yaşanan sorunlara bağladı. Kasımda girdi maliyetlerinin kaydettiği sert artışa bağlı olarak girdi fiyatları enflasyonu keskin bir şekilde hızlanarak Eylül 2018’den beri en yüksek düzeye çıktı. Anekdot temelli bilgiler, maliyetlerde görülen artışın Türk lirasındaki değer kaybından kaynaklandığına işaret etti. Bunun sonucunda imalatçı firmalar kendi satış fiyatlarını 16,5 yıllık anket geçmişinin en yüksek oranında artırdı. Bu arada, ham madde temininde süregelen güçlükler ve nakliye konusunda yaşanan sorunlar nedeniyle tedarikçilerin teslimat süreleri Nisan 2020’den beri en yüksek oranda arttı. Firmalar, fiyat artışlarının ve tedarik zincirlerinde devam eden aksamaların etkilerini azaltmak amacıyla girdi alım ve stoklarını genişletmeye yönelik çabalarını yoğunlaştırdı. Bununla birlikte, yeni siparişlerdeki yavaşlamaya bağlı olarak söz konusu kalemlerde artışlar ivme kaybetti.

Sektörlerin tamamında fiyat artışı gözlendi

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI kasım verilerine göre, Türk lirasındaki değer kaybı ve tedarik zincirlerindeki aksamalar sonucu Türkiye Sektörel PMI raporunda takip edilen 10 sektörün tamamında belirgin fiyat artışları gözlendi. Sektörlerin hemen hemen hepsinde girdi fiyatları daha hızlı artarken nihai ürün satış fiyatları enflasyonu ise tüm sektörlerde ivme kazandı. Hem üretim hem de yeni siparişler sektörlerin çoğunluğunda yavaşlarken, raporun olumlu gelişmeleri yine istihdam tarafında gerçekleşti.

Maliyet enflasyonunda artış gerçekleşmeyen tek sektör olan ana metal sanayiinde dahi girdi fiyatları sert şekilde yükseldi. Girdi maliyetlerindeki yükselişin müşterilere yansıtılması satış fiyatlarında da hızlı artışlara yol açtı ve tüm sektörlerde enflasyon ivme kazandı. Satış fiyatlardaki en hızlı artış makine ve metal ürünleri sektöründe gerçekleşti. Fiyat baskılarındaki güçlenme, döviz kurlarındaki artış ve arz kısıtlarından kaynaklandı. Arz yönlü sıkıntılar, tedarikçilerin girdi teslimatlarındaki gecikmelerin artması ile daha da belirgin hale geldi. En uzun gecikmeler, özellikle elektronik parçalarda yaşanan küresel darboğazdan etkilenen elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe yaşandı. Tüm bu zorluklar kasım ayında talep koşullarını olumsuz etkiledi. Yeni siparişler giyim ve deri ürünleri ile ağaç ve kağıt ürünleri olmak üzere sadece iki sektörde artış gösterdi. Yeni siparişlerdeki en belirgin yavaşlama kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler grubunda kaydedildi ve böylece sektörün altı aylık genişleme süreci sona erdi. Daha olumlu bir tablonun gözlendiği yeni ihracat siparişleri, sektörlerin yarısında artış gösterdi. Yeni siparişlere benzer şekilde üretim de sektörlerin çoğunluğunda yavaşladı. En keskin düşüş ana metal sanayi sektöründe gerçekleşti. Yeni siparişlerin büyüme kaydettiği iki sektörün yanı sıra tekstil ve gıda ürünlerinde de üretim artışı gözlendi.

Kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe istihdam arttı

Kasım ayında en olumlu tablo yine işgücü piyasasında ortaya çıktı. Takip edilen on sektörün altısı personel sayılarını artırdı. İstihdam hacminde en hızlı genişleme kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe kaydedildi. İşgücü sayılarını azaltan sektörlerde düşüşler genellikle ılımlı seyretti. Bu gelişmenin istisnası olan elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe istihdam kaybı belirgin gerçekleşti.

Kaynak : Yeni Şafak